DWD-MediaDWD-Media

informatief / betrokken / overzichtelijk

Notariële column door notaris Mr Ellen Bongaerts

Wie regelt mijn zaken als ik het zelf niet meer kan?

Onlangs mocht ik een presentatie verzorgen voor het Alzheimercafé in Roosendaal. Centraal stond de vraag “Wie regelt mijn zaken als ik het zelf niet meer kan?” Een gevolg van de ziekte van Alzheimer is de vermindering van het vermogen om eigen wensen kenbaar te maken en/of eigen belangen te behartigen. Daardoor kan de wilsbekwaamheid in het geding komen. Een ander zal dan uw belangen dienen waar te nemen.

 

Via de rechter

Aan de orde kwamen de mogelijkheden van vertegenwoordiging die via de rechter geregeld dienen te worden. Vaak is er dan al sprake van wilsonbewaamheid. Deze mogelijkheden zijn de volgende:

Mentorschap indien iemand dient te worden aangewezen voor uitsluitend niet-vermogensrechtelijke belangenbehartiging, over kwesties als behandeling, verpleging, verzorging en begeleiding.

Bewind voor behartiging van vermogensrechtelijke (financiële) belangen.

Curatele ten slotte, is de meest vergaande vorm van behartiging van persoonlijke en financiële belangen, waarbij de onder curatele gestelde zelf handelingsonbekwaam wordt.

Curatele kan alleen ingesteld worden indien sprake is van geestelijke stoornis, verkwisting of drankmisbruik. Voor al deze vormen geldt dat de bewindvoerder of curator benoemd wordt door de rechter en gedurende het bewind rekening en verantwoording zal dienen af te leggen aan de rechter. Voor andere handelingen dan beheershandelingen moet de rechter toestemming geven, zoals voor de verkoop van een woning.

Zelf regelen: levenstestament

Een andere oplossing kan zijn om zolang u nog wilsbekwaam bent, een “levenstestament” op te stellen; een “testament” dat tijdens uw leven al werkt. Daarin kunt u een algehele volmacht opnemen voor bijvoorbeeld uw echtgenoot of kinderen. Voorts is daarin naar wens ruimte voor medisch onderdelen, zoals behandelverbod, -gebod of euthanasie. In tegenstelling tot bij bewind en curatele, houdt u daarmee de regie in eigen hand en worden de gevolmachtigden niet afhankelijk van de rechter.

Gewoon testament

Tenslotte behoeft bij een echtpaar van wie een van beiden aan Alzheimer lijdt een testament ook aandacht. Bij echtparen zal op grond van de wet en veelal ook als sprake is van een langstlevende testament, ‘alles’ naar de langstlevende gaan, als één van de twee komt te overlijden. De vraag doet zich voor of u als ‘goede’ echtgenoot de ander nog wel als erfgenaam moet benoemen als u als ‘goede’ echtgenoot zou komen te overlijden. Die vraag is zeker actueel als er sprake is van opname in een verpleeghuis.

De notaris is als vertrouwenspersoon bij uitstek geschikt en opgeleid om over hetgeen hiervoor is vermeld nader met u van gedachten te wisselen.